Program zabiera słuchacza w podróż w czasie i przestrzeni do Włoch XVI i początku XVII wieku, śledząc rozwój świeckiego gatunku wokalnego, jakim jest madrygał. Włoski madrygał był pod względem artystycznym jednym z najważniejszych gatunków muzycznych renesansu, na gruncie którego kompozytorzy mogli swobodnie eksperymentować z nowymi środkami muzycznymi służącymi prezentacji tekstu – środkami, które nie byłyby odpowiednie, a nawet dozwolone w motetach czy mszach. Nowatorska ekspresja poezji i jej nastrojów, zapoczątkowana w madrygałach Cipriano de Rore (ok. 1515–1565), a znana później jako „seconda prattica”, utorowała drogę do powstania nowego języka muzycznego oraz pierwszych oper.

Zaczynamy zatem od Cipriano de Rore, zwanego „il divino”, którego madrygały stanowią równowagę między renesansowym ideałem czystego piękna dźwięku a nowymi, eksperymentalnymi sposobami wyrażania poezji. Opracowanie sonetu Petrarki „Datemi pace” autorstwa De Rore’a jest doskonałym przykładem jego niezwykłego języka muzycznego: pięknego, zaskakującego, a momentami dziwacznego, nawet dla współczesnego słuchacza. De Rore był muzycznym ojcem wielu ważnych kompozytorów kolejnych pokoleń, na przykład Luzzasco Luzzaschiego (ok. 1545–1607), działającego na dworze w Ferrarze – jednym z wiodących dworów renesansowych Włoch w dziedzinie muzyki i poezji. Luzzaschi jako młody człowiek uczył się u de Rore i kontynuował zgłębianie nowatorskich pomysłów muzycznych swojego nauczyciela. Wyraźnie słychać to w utworze Luzzaschiego „Quivi sospiri”, rzadkim przykładzie muzycznej adaptacji „Boskiej komedii” Dantego.

Don Carlo Gesualdo (1560–1613), szlachcic i kompozytor-samouk, przez pewien czas uczył się u Luzzaschiego. Współcześni opisywali Gesualdo jako „szaleńczo zafascynowanego muzyką”, a pewien akcent szaleństwa jest dość wyraźnie widoczny w jego chromatycznych i awangardowych madrygałach. Wyrażają one poezję bardzo skutecznie, czasem kosztem czystego piękna muzycznego. Gesualdo nie był jedynym kompozytorem stosującym tego rodzaju ekstremalne środki muzyczne, lecz raczej członkiem kręgu kompozytorów, którzy rozszerzyli granice gatunku madrygału w specyficznie manierystyczny sposób. Niemal nieznanym kompozytorem tej samej szkoły jest Scipione Lacorcia (1585?–1620?), który posunął się jeszcze dalej niż Gesualdo. Madrygał „Ahi, tu piangi” może sprawić, że słuchacze pomyślą, iż jest to utwór skomponowany w XX wieku. Tempo, w jakim Lacorcia pozwala sobie na przeskakiwanie między skrajnie obcymi harmoniami, jest naprawdę szokujące.

Nasz program zamykają trzy utwory Claudio Monteverdiego (1567–1643), które pokazują, jak gatunek madrygału został pod jego wpływem przeniesiony w sferę dramatu muzycznego. Najbardziej uderzające są dwa lamenty Monteverdiego: epicki „Lamento d’Arianna”, jedyny zachowany fragment jego zaginionej opery „L’Arianna”, który sam kompozytor zaaranżował na pięć głosów i basso continuo; oraz słynne „Lamento della Ninfa”, które z łatwością mogłoby być sceną operową przedstawiającą porzuconą dziewczynę.

Co ciekawe, w 1600 roku Monteverdi spotkał się z krytyką ze strony teoretyka Giovanniego Artusiego, który twierdził, że jego madrygały są prymitywne i niezgodne z naturalnymi zasadami muzyki. Cesare Monteverdi, brat kompozytora, odpowiedział na ten atak, stwierdzając, że Monteverdi po prostu podążał ścieżką wytyczoną przez „boskiego” Cipriano de Rore. Twierdził on, że to właśnie de Rore zapoczątkował to nowe podejście do muzyki: tekst i jego ekspresja dyktują, w jaki sposób należy komponować muzykę oraz jak ostra lub łagodna powinna ona być. Poprzez ten program artyści pragną pokazać publiczności, w jaki sposób pokolenia kompozytorów madrygałów, od de Rore’a po Monteverdiego, realizowały to wspólne i niezmiennie aktualne podejście artystyczne: wyrażanie poezji poprzez muzykę w sposób jak najbardziej wierny i poruszający.

Zespół Profeti della Quinta został założony w regionie Galilei w Izraelu przez śpiewaka i klawesynistę Elama Rotema, a swoją siedzibę ma w Bazylei w Szwajcarii, gdzie jego członkowie kontynuowali studia w zakresie muzyki dawnej w Schola Cantorum Basiliensis. Koncentrując się na repertuarze z XVI i początku XVII wieku, zespół dąży do tworzenia żywych i ekspresyjnych wykonań dla współczesnej publiczności, uwzględniając jednocześnie historyczne praktyki wykonawcze. Kolejnym celem zespołu jest wykonywanie i badanie dotychczas pomijanych utworów, takich jak „Lamentacje” Emilio de’ Cavalieriego (1600) oraz „Hashirim asher li’Shlomo” Salomone Rossiego (1623) – pierwsze wydanie utworu polifonicznego w języku hebrajskim.

W 2011 roku zespół zwyciężył w konkursie York Early Music Young Artists Competition i od tego czasu występował w Europie, Izraelu, Ameryce Północnej, Chinach i Japonii. Występował na prestiżowych festiwalach i w renomowanych salach koncertowych, takich jak Oude Muziek Festival w Utrechcie, Beethovenfest w Bonn, London Festival of Baroque Music, Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku oraz sala koncertowa w Szanghaju.

Nagrania płytowe zespołu spotykają się z ciepłym przyjęciem zarówno ze strony publiczności, jak i krytyków. Należą do nich nagrania poświęcone muzyce Salomone Rossiego (dwie płyty CD), Luzzasco Luzzaschiego, Orlando di Lasso, Claudio Monteverdiego, anonimowego kompozytora Carlo G., Phillipe’a Verdelota i innych. Zespół Profeti della Quinta pojawia się również w filmie dokumentalnym „Hebreo: The Search for Salomone Rossi” w reżyserii Josepha Rochlitza, nakręconym w Mantui we Włoszech. Zespół wykonał po raz pierwszy i nagrał dwa wielkoformatowe utwory skomponowane specjalnie dla zespołu przez Elama Rotema: dramat biblijny „Joseph and his Brethren” oraz zbiór motetów „Quia amore langueo”. Oba utwory wykorzystują teksty hebrajskie zaczerpnięte bezpośrednio z Biblii i zostały skomponowane w języku muzycznym wczesnowłoskiego baroku.